Stany lękowe: ich anatomia i fizjologia

Stany lękowe: ich anatomia i fizjologia

Stany lękowe - ich anatomia i fizjologia

Stany lękowe biorą się z naszej głowy. Kluczową strukturą mózgową odpowiedzialną za lęk jest ciało migdałowate (amygdala). Jest to kompleks jąder mózgowych znajdujących się w głębi brzusznej części płatów skroniowych.

Amygdala jest silnie połączona z innymi strukturami mózgu. Docierają do niej zarówno informacje sensoryczne – głównie poprzez część podstawno-boczną z korowych obszarów czuciowych.Jest ona również połączona z ośrodkami pamięci i uwagi, dzięki czemu możliwe jest przeanalizowanie bodźca potencjalnie zagrażającego i uruchomienie odpowiednich reakcji. To właśnie ciało migdałowate jest bardzo istotne jeśli chodzi o stany lękowe – ich utrzymywanie się i powstawanie.

Jak pokonać lęk?

 

Przetwarzanie informacji przez ciało migdałowate

Potencjalnie zagrażający bodziec (zarówno wywołujący strach np. widok żmiji, jak i wywołujący lęk np. widok jakiejś osoby) najpierw jest przetwarzany przez wzgórze a potem przekazywany do ciała migdałowatego. W tym momencie sygnał nie jest jeszcze przetworzony przez korę mózgową, ale ciało migdałowate nie czeka i może uruchomić odpowiednie reakcje obronne bez konieczności ingerencji świadomej części mózgu. Sygnał dotyczący bodźca jest jednocześnie przetwarzany przez wyższe partie mózgu i po stwierdzeniu, że nie jest to sytuacja zagrażająca, reakcja organizmu może zostać powstrzymana (lub wygaszona). Ciało migdałowate w odpowiedzi na sygnał od wzgórza na temat bodźca może również wpłynąć na skupienie uwagi i inne reakcje (poprzez jądro środkowe).

Jednocześnie amygdala uruchamia aktywację osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (reakcja stresowa) co aktywuje odpowiednie hormony stresu. Dzieje się to poprzez jądra przykomorowe podwzórza.

Inne połączenia aktywują odmienne reakcje:

– wzrost ciśnienia krwi, rozszerzenie źrenic: poprzez aktywację układu sympatycznego za pomocą bocznego podwzgórza

– moczenie się: poprzez aktywację uładu parasympatycznego za pomocą jądra grzbietowego nerwu błędnego i jądra dwuznacznego

– znieruchomienie: za pomocą istoty szarej okołowodociągowej

– wzdrygnięcie: za pomocą jądra siatkowatego mostu.

Bardzo ważne połączenie ciała migdałowatego dotyczy hipokampa, czyli struktury odpowiedzialnej za pamięć emocjonalną. Dzięki temu docierający do nas bodziec może zostać przetworzony w kontekście przeszłych doświadczeń i wywołać (lub nie) lęk.

Wywołaną reakcję lękową reguluje kora przedczołowa mózgu, która odpowiada za analizę i planowanie. Jest to niejako ośrodek racjonalizacji naszych reakcji i potrafi zahamować reakcję amygdali, jeśli po przeanalizowaniu sytuacji uzna, że nie jest odpowiednia.

Istotną rolę odgrywa tu również połączenie kory przedczołowej z korą przednią obręczy, która jest związana z procesami uwagi. Dzięki temu kora przedczołowa otrzymuje komplet informacji zarówno od strony czysto obserwacyjnej jak i pamięci emocjonalnej, tak aby podjąć optymalną decyzję o dalszym zachowaniu i reakcji.

Poznaj skuteczne techniki!
Zapisz się na bezpłatny kurs mailowy, który nauczy Cię skutecznej walki z lękami i nerwicą. Krok po kroku poprowadzę Cię przez najskuteczniejsze techniki! Natalia Kocur
We hate spam. Your email address will not be sold or shared with anyone else.

Zamów bezpłatną konsultację psychologiczną 

(20 minut)