Lęk wolnopłynący – kompleksowy przewodnik

Lęk wolnopłynący – kompleksowy przewodnik

Lęk to emocja towarzysząca człowiekowi przez całe życie, stanowi on swoisty system alarmowy, który ostrzega nas przed niebezpieczeństwem i mobilizuje do działania. Jednak, gdy jest on nieadekwatny do sytuacji i zagrożenia, przesadny i ograniczający nasze codzienne funkcjonowanie konieczna jest konsultacja ze specjalistą. Jednym z takich lęków jest lęk wolnopłynący. Dowiedz się jak go rozpoznać, poznaj przyczyny i sposoby leczenia.

Poznaj skuteczne techniki!
Zapisz się na bezpłatny kurs mailowy, który nauczy Cię skutecznej walki z lękami i nerwicą. Krok po kroku poprowadzę Cię przez najskuteczniejsze techniki! Natalia Kocur
We hate spam. Your email address will not be sold or shared with anyone else.

lęk wolnopłynącyLęk wolnopłynący (ang. free-floating anxiety) to zaburzenie psychiczne, należące do zaburzeń lękowych. Jest to patologiczna forma lęku, która charakteryzuje się przede wszystkim uporczywością. Oznacza to, że jego intensywność ulega tylko niewielkim zmianom i odczuwana jest jako utrzymujące się napięcie, a nie jako gwałtowny napad, jak ma to miejsce w przypadku lęku panicznego

Ten rodzaj lęku nie wiąże się z żadnym określonym czynnikiem i nie ogranicza się do jednego określonego źródła.

Lęk wolnopłynący jest często wygórowany nieadekwatnie do sytuacji, czyli nieodpowiedni do rzeczywistego zagrożenia, co odróżnia go od normalnego lęku, którego doświadcza każdy człowiek. 

Jest on jednym z częściej występujących zaburzeń lękowychSpotykany jest przede wszystkim w zaburzeniach uogólnionych. Towarzyszą mu różne objawy somatyczne odczuwane w ciele.

Lęk wolnopłynący znajduje swoje ujście w różnorodnych, uzależnionych od wieku i etapu życia, obawach pacjentów.

Lęk wolnopłynący u dorosłych i dzieci

U osób dorosłych lęk często przejawia się obawami o sprawy codzienne, np. pracę, odpowiedzialność za rodzinę, zdrowie swoje i swoich bliskich, problemy finansowe.

U dzieci lęk wolnopłynący często występuje w postaci obaw o to, czy poradzą sobie z różnymi sferami życia codziennego – szkołą, relacją z rówieśnikami. Dzieci i młodzież, z tym rodzajem lęku, często nie zdają sobie sprawy z tego, że ich poziom lęku nie jest adekwatny do sytuacji. 

Chorzy z tym problemem przesadnie koncentrują się na wyimaginowanych problemach, nieszczęściach i zagrożeniach. Często rozmyślają nad tym, co już się wydarzyło lub nad tym, co się wydarzy. Powoduje to, że nie potrafią zapanować nad swoimi obawami i lękami, a te przeszkadzają im w normalnym funkcjonowaniu. Gdy tak się dzieje można stwierdzić, że nie jest to zwykły lęk, ale właśnie lęk wolnopłynący.

W tego typu lęku niewielkie problemy mogą urastać do olbrzymich rozmiarów. Pacjent nie jest w stanie poradzić sobie z objawami i ich kontrolować.

Osoby, u których występuje lęk wolnopłynący, często skupiają swoją uwagę na poszukiwaniu w swoim otoczeniu symptomów nieszczęść.

Mają również potrzebę poszukiwania bezpieczeństwa, czyli upewniania się, że ich bliscy są bezpieczni.

W tym celu często proszą ich o telefony informujące gdzie są i co się z nimi dzieje, kontrolują swoje wydatki, aby uniknąć finansowej straty.

Lęk i napięcie często pojawia się w momencie zniknięcia bliskiego członka rodziny z pola widzenia.

Osoby z tym zaburzeniem mają różne przeczucia, że wydarzy się coś złego, a wykluczenie jednego powodu do niepokoju często powoduje pojawienie się kolejnego. 

Lęk wolnopłynący często współwystępuje z nadużywaniem alkoholu, depresją i innymi zaburzeniami lękowymi.

Według klasyfikacji ICD-10 o lęku wolnopłynącym możemy mówić wówczas, gdy okres wzmożonego napięcia, lęku i zaniepokojenia trwa co najmniej sześć miesięcy. Ponadto muszą wystąpić przynajmniej cztery z wymienionych poniżej objawów.

Objawy lęku wolnopłynącego

lęk wolnopłynącyZespołowi lęku uogólnionego towarzyszy wiele różnorodnych objawów. Wśród najczęstszych należy wymienić:

– pojawianie się ciągłego, chronicznego lęku bez znanej i wyraźnej przyczyny,

– napięcie oraz nieustanne poczucie zagrożenia przed tym, co może się wydarzyć, przed przyszłością,

– trudności z koncentracją uwagi, powodujące problemy w wykonywaniu nawet prostych, codziennych czynności, gdyż większość uwagi skoncentrowana jest na myśleniu o problemach,

– niepokój psychoruchowy wywołujący nieumiejętność spokojnego wysiedzenia w jednym miejscu,

– unikanie uczęszczania do szkoły, pracy,

– niemożność odprężenia się,

– męczliwość,

– częste bóle głowy wynikające ze stanu nieustannego napięcia,

– bóle mięśni,

– podenerwowanie i drażliwość,

– suchość w ustach,

– drgawki,

– duszność,

– nudności,

– płaczliwość,

– wzmożone napięcie mięśniowe,

– nadmierna potliwość,

– zawroty głowy,

– przyśpieszenie bicia serca,

– uczucie ucisku w nadbrzuszu,

– trudności z zaśnięciem spowodowane częstym rozmyślaniem nad problemami przed snem, jak również niespokojny sen, częste wybudzanie się,

– unikanie aktywności społecznej i kontaktów towarzyskich.

Pojawienie się powyższych objawów odróżnia lęk wolnopłynący od lęku o charakterze niepatologicznym, z którym do czynienia ma każdy człowiek.

Więcej o objawach nerwicy

 

Wieloczynnikowe przyczyny

lęk wolnopłynącyPodobnie jak w przypadku wielu innych zaburzeniach lękowych, przyczyny lęku uogólnionego są wieloczynnikowe. Jedną z nich mogą być traumatyczne wydarzenia z dzieciństwa, jak również te mające miejsce w czasie poprzedzającym chorobę.

Duże znaczenie przypisuje się również czynnikom genetycznym. Dzieci rodziców cierpiących na zaburzenia lękowe znacznie częściej cierpią z powodu lęku uogólnionego. Również relacja, o charakterze lękowym pomiędzy dzieckiem i matką, może powodować pojawienie się lęku wolnopłynącego.

Inną wymienianą przyczyną są zaburzenia neurobiologiczne mające miejsce w mózgu, czyli nieprawidłowe funkcjonowanie neuroprzekaźników (m.in. niedobór neuroprzekaźnika GABA) czy też nieustanne pobudzenie behawioralnego układu hamowania w mózgu, który odpowiada za pojawienie się uczucia lęku w momentach zagrożenia.

Nie bez znaczenia jest również wpływ czynników środowiskowych. Dzieci wychowywane w rodzinach patologicznych mogą mieć zaburzone poczucie bezpieczeństwa w życiu dorosłym. Na pojawienie się lęku wolnopłynącego wpływ mają także różne konflikty wewnętrzne.

Duże znaczenie ma również indywidualna wrażliwość, podatność każdego człowieka i jego cechy osobowościowe.

Sposoby leczenia lęku wolnopłynącego

Zespół lęku wolnopłynącego diagnozowany jest przez psychologa lub psychiatrę. Jeśli zaburzeniom

lęk wolnopłynącylękowym towarzyszą inne objawy, konieczne może być wykonanie badań dodatkowych, ponieważ lęk wolnopłynący może towarzyszyć schorzeniom takim jak: choroby tarczycy czy choroby autoimmunologiczne.

Diagnoza wymaga również wykluczenia lęku wywołanego substancjami psychoaktywnymi, takimi jak przyjmowanie pochodnych amfetaminy lub zespołu odstawiennego wywołanego np. uzależnieniem od benzodiazepin.

Istnieją różne sposoby radzenia sobie z lękiem.

Granica pomiędzy lękiem fizjologicznym a patologicznym jest bardzo płynna. Jednak z całą pewnością specjalistycznej pomocy potrzebują osoby, u których lęk zaburza normalne funkcjonowanie i sprawia, że zaczynają one unikać kontaktów społecznych czy wychodzenia z domu.

Podobnie jak w przypadku innych zaburzeń lękowych do podstawowych form leczenia lęku wolnopłynącego należą psycho- i farmakoterapia.

Jeśli masz wątpliwości związane z metodą leczenia nerwicy – zapytaj mnie mailowo!

 

Psychoterapia

W psychoterapii wykorzystuje się terapię poznawczo-behawioralną, która pomaga w zrozumieniu przyczyn lęku i nauce radzenia sobie z nim. Terapia, w przeciwieństwie do leków, ma przynieść długofalowe efekty.

Jej celem jest zmiana przekonań poznawczych, nauka rozpoznawania własnych myśli i umiejętności ich negowania, tak aby zastąpić myślenie lękowe myśleniem bardziej realistycznym

Podczas psychoterapii próbuje się również odnaleźć wydarzenia z przeszłości, które mogły mieć wpływ na bieżący problem, czasem są to wydarzenia nawet z okresu dzieciństwa. Terapeuta ustala wraz z pacjentem cele i zmiany, jakie chcą osiągnąć podczas terapii. Dobierane są również odpowiednie techniki terapeutyczne.

Jak pokonać lęk?

 

Farmakoterapia

lęk wolnołynącyleczeniu farmakologicznym najczęściej wykorzystuje się leki przeciwdepresyjne, głównie z grupy SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny), jak również leki przeciwdrgawkowe czy benzodiazepiny o działaniu przeciwlękowym.

W przypadku leków przeciwlękowych należy unikać zbyt długiego stosowania, ponieważ mogą one uzależniać, a także wywoływać różne skutki uboczne, jak np.: ospałość, bóle głowy, zaburzenia równowagi. Leków tych nie powinno się łączyć z alkoholem. Benzodiazepiny wykazują szybkie działanie, dlatego podaje się je zazwyczaj w pierwszej fazie leczenia. 

Leczenie zespół lęku wolnopłynącego to długotrwały proces, który wymaga od chorego ogromnej wytrwałości i cierpliwości. Po odstawieniu leków często pozytywne skutki terapii zmniejszają się lub znikają całkowicie. Dlatego też zaleca się łączenie farmakoterapii z psychoterapią. Nie ma też pewności, że raz pokonany lęk już nigdy więcej nie powróci.

Rozluźnienie i uspokojenie można również uzyskać poprzez stosowanie terapii ziołowej, np. picie naparu z kozłka lekarskiego, dziurawca, melisy, szyszek chmielu, lipy, ziela męczennicy cielistej czy kwiatu lawendy lekarskiej. Pomocne może być również zażywanie magnezu, który redukuje lęk i napięcie emocjonalne.

Leczenia nie powinno się przerywać bez konsultacji z psychiatrą, ponieważ zbyt krótkie przyjmowanie leków wiąże się z ryzykiem nawrotu objawów. Długość leczenia lekarz ustala w zależności od całego obrazu chorobowego, a więc indywidualnie w przypadku każdego pacjenta.

Lęk wolnołynący u dzieci i młodzieży

lęk wolnopłynącyDiagnozowanie lęku wolnopłynącego u dzieci i młodzieży polega na rozpoznaniu, którego dokonuje się na podstawie wywiadu zebranego od dziecka i jego opiekunów oraz badania dziecka. Czasem dziecko najpierw trafia do psychologa, który również potrafi określić, na jakie zaburzenie ono cierpi. Zarówno lekarz, jak i psycholog, mogą posiłkować się różnymi kwestionariuszami i skalami, które są pomocne w stawianiu diagnozy oraz określaniu nasilenia zaburzeń.

Lekarz powinien również wykluczyć zaburzenia somatyczne, których objawem mogą być stany lękowe. Należą do nich: choroby endokrynologiczne (nadczynność tarczycy, zaburzenia czynności nadnerczy), hipoglikemia (nadmierny spadek poziomu glukozy we krwi), astma, padaczka, zaburzenia neurologiczne, choroby serca.

Czasami lekarz psychiatra korzysta z konsultacji innych specjalistów. Stany lękowe z towarzyszącymi objawami somatycznymi mogą pojawić się również w wyniku nadmiernego spożycia kawy lub napojów energetyzujących. Występują także po odstawieniu substancji psychoaktywnych (alkoholu, marihuany, amfetaminy). Lekarz może pytać młodego pacjenta o ich stosowanie lub zlecić testy na ich obecność we krwi lub moczu.

Zaburzenia lękowe należy również różnicować z innymi zaburzeniami psychicznymi, zwłaszcza zaburzeniami psychotycznymi, depresyjnymi, zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), całościowymi zaburzeniami rozwoju czy zespołem stresu pourazowego, gdy dziecko doświadczyło traumy.

Młodzież cierpiąca na zaburzenia lękowe może czasem szukać szkodliwych sposobów na radzenie sobie z uciążliwymi objawami, mogą nimi być alkohol i narkotyki.

 

Leczenie dzieci i młodzieży

Podstawową metodą leczenia zaburzeń lękowych, w tym lęku wolnopłynącego, u dzieci i młodzieży są oddziaływania psychoterapeutyczne.

Ważnym ich elementem jest psychoedukacja dziecka i opiekunów, która ma na celu poinformowanie ich o przyczynach, objawach i sposobach leczenia. Wiedza na temat choroby pozwala ją w pewien sposób oswoić i zmniejszyć poziom lęku. 

W leczeniu stosuje się również psychoterapię poznawczo-behawioralną, podczas której dziecko uczy się jak może radzić sobie z objawami, poznaje działanie mechanizmów myślowych, które wywołują lęk i dowiaduje się, jak może je zmieniać.

Czasami konieczna jest terapia rodzinna, która pomaga rodzinie zacząć prawidłowo funkcjonować i radzić sobie z problemem chorego. Pokazuje także jak można go wspierać i rozwiązywać ewentualne konflikty i nieporozumienia.

Gdy psychoterapia nie przynosi oczekiwanych efektów, a dziecko nadal ma problem z codziennym funkcjonowaniem, konieczne może się okazać wprowadzenie farmakoterapii. Jednak powinna być ona jedynie uzupełnieniem psychoterapii.

U dzieci i młodzieży stosuje się leki z grupy inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (leki przeciwdepresyjne nowej generacji, określane skrótem SSRI) lub – rzadziej – trójpierścieniowe (starsze) leki przeciwdepresyjne. Leki te oprócz działania przeciwdepresyjnego mają również działanie przeciwlękowe.

 

Jak pomóc sobie samemu?

Ogromną rolę w walce z lękiem wolnopłynącym odgrywa psychoedukacja, która pomaga zrozumieć lęk i jego psychiczne podłoże. Istnieją również inne sprawdzone metody autoterapii.

Najlepsze sposoby na nerwicę?

 

Zrozumienie i akceptacja choroby

lęk wolnopłynącyPierwszym ważnym krokiem jest zrozumienie swojej choroby i przyznanie się przed samym sobą do tego, że mamy zaburzenia lękowe.

Następnie warto skupić się nie tyle na walce z atakami, co na zaakceptowaniu faktu, że się zdarzają. Taka akceptacja powoduje, że jesteśmy w stanie skupić się na tym, co najważniejsze czyli opanowaniu lęku.

Stosując autoterapię warto przygotować sobie argumenty, które będziemy sobie przypominać w sytuacjach lękowych. Mogą one pomóc nam w obniżeniu poziomu lęku i powstrzymaniu objawów towarzyszących. Warto również zastanowić się ile, z przewidywanych przez nas katastrof, faktycznie się wydarzyło. Pozwala to skonfrontować rzeczywistość z naszymi negatywnymi myślami.

Medytacja

Warto również zacząć obserwować swoje myśli. W tym celu pomocna może być medytacja, która pozwala skupić się i dostrzec momenty, w których pojawiają się różne myśli.

Relaksacja

W pokonywaniu objawów lęku pomocna jest również relaksacja, która pozwala obniżyć napięcie, wyciszyć się, a wieczorem spokojnie zasnąć. W przypadku problemów ze snem warto również sięgnąć po wspomniane wyżej uspokajające herbatki ziołowe.

Aktywność fizyczna

W walce z zaburzeniami lękowymi niezwykle pomocna jest również aktywność fizyczna. Ćwiczenia fizyczne i ruch to sprawdzona metoda na utrzymanie zarówno zdrowego ciała, jak i zdrowia psychicznego. Wzmacnia odporność, powoduje wydzielanie endorfin, łagodzi napięcia i poprawia samopoczucie.

Prawidłowa dieta

Duże znaczenie ma również prawidłowa dieta, która także wpływa na nasze samopoczucie. Unikajmy alkoholu i nadmiaru kawy. Biały cukier i mąka również mają działanie pobudzające np. układ nerwowy. Warto pamiętać o produktach bogatych w magnez, warzywach, owocach i produktach o wysokiej zawartości błonnika. Zadbajmy również o odpowiednie nawodnienie naszego organizmu.

W przypadku lęku wolno płynącego warto szukać specjalistycznej pomocy, ponieważ długotrwały i nieleczony może powodować różne konsekwencje zdrowotne, a także zaburzać normalne funkcjonowanie społeczne.

Przyjęcie, że tak już mam i nic nie da się z tym zrobić nie jest dobrym podejściem. Im wcześniej rozpoznamy chorobę i podejmiemy leczenie tym lepiej dla nas. Wczesna diagnoza i odpowiednie leczenie mogą znacznie złagodzić lęk i poprawić jakość życia chorego. 

Warto pamiętać, że w przypadku lęku wolno płynącego samoistne remisje raczej nie występują, dlatego też pomoc specjalisty jest tu niezbędna. Podobnie jak w przypadku innych rodzajów lęków i tutaj niezwykle ważne jest wsparcie rodziny.

Poznaj skuteczne techniki!
Zapisz się na bezpłatny kurs mailowy, który nauczy Cię skutecznej walki z lękami i nerwicą. Krok po kroku poprowadzę Cię przez najskuteczniejsze techniki! Natalia Kocur
We hate spam. Your email address will not be sold or shared with anyone else.

Dodaj komentarz

Witam Cię :)

Skorzystaj z mojego bezpłatnego, mailowego kursu radzenia sobie z lękiem

Witam Cię :)

Skorzystaj z mojego bezpłatnego, mailowego kursu radzenia sobie z lękiem